EN
छिटो लिङ्कहरू
युरोपको पहिलो प्रमाणित पूर्ण-मापदण्डको हाइपरलूप परीक्षण ट्र्याक अब सञ्चालन परीक्षणका लागि तयार छ, जसले टिकाऊ र अत्यधिक उच्च गतिको यातायातका लागि एक महत्वपूर्ण मीलको पत्ता चिन्ह लगाएको छ। म्युनिख तकनीकी विश्वविद्यालय (TUM) को हाइपरलूप अनुसन्धान टोलीद्वारा विकसित २४ मिटर लामो ट्र्याकले १० जुलाई, २०२३ मा निर्वात अवस्थामा यात्री पडको साथ पहिलो सफल परीक्षण चलाएको थियो।
युरोपेयन आयोगले हालै सार्वजनिक गरेको एक विशेष अध्ययनले देखाएको छ कि युरोपमा धेरै प्रतिक्षित हाइपरलुप प्रविधि अब केवल अवधारणात्मक चरणबाट आगो बढी महत्वपूर्ण विकासको चरणमा पुगेको छ र अब यसले प्रदर्शन-स्तरको परीक्षणको योग्यता प्राप्त गरेको छ। युरोपेय संघको दीर्घकालीन यातायात एजेण्डामा एक अस्तित्वपूर्ण प्रविधि को रूपमा एकीकृत भएको हुनाले, ५०० किमी/घण्टाभन्दा बढीको गति सम्भावना र कम कार्बन उत्सर्जन जस्ता मूल फाइदाहरूका कारण हाइपरलुप प्रमुख युरोपेली सहरहरूलाई जोड्ने एक नयाँ विकल्पको रूपमा उभिएको छ। तर, उच्च लागत, प्राविधिक अड्कनहरू र नियामक समन्वय जस्ता चुनौतीहरूले गर्दा यसको ठूलो स्तरमा कार्यान्वयनको लागि अझै लामो समय पर्खाइ आवश्यक छ।
अप्रिल ४, २०२५ मा, युरोपेयन हाइपरलुप सेन्टरले बार्सिलोनामा वैश्विक उच्च-गति गतिशीलता समुदायलाई एकत्र गर्यो। स्टार्टअपहरू, कर्पोरेट कम्पनीहरू, आपूर्तिकर्ताहरू र लगानीकर्ताहरू हाइपरलुप कांग्रेसमा यस प्रविधिको भविष्यको बारेमा सामूहिक रूपमा छलफल गर्न एकत्र भए।
हाइपरलूपको मुख्य आकर्षण यसले विद्यमान यातायात प्रणालीलाई क्रान्ति गर्न सक्ने क्षमतामा नै छ। अध्ययनको तथ्यअनुसार, निर्वात ट्यूब र चुम्बकीय प्रवर्धन प्रविधिको प्रयोग गरेर उच्च गति हासिल गर्ने यो यातायातको साधन ५०० देखि १,७५० किलोमिटरको दूरीका लागि विमान यात्राको सफा विकल्पको रूपमा काम गर्न सक्छ—विशेष गरी जब यसलाई डिकार्बनीकरण ऊर्जा स्रोतहरूले संचालित गरिन्छ, जसले ठूलो हदसम्म कार्बन उत्सर्जन घटाउने फाइदा प्रदान गर्दछ। यसको थपमा, यसले मौसममा पर्ने न्यून प्रभाव, सानो भूमि ओगट्ने (उठाइएका ट्रयाकहरू मार्फत) र कम ध्वनि प्रदूषणले यूरोपेय संघका डिकार्बनीकरण, क्षेत्रीय सामंजस्य र औद्योगिक नवीकरणका लक्ष्यहरूसँग निकै मिल्दोजुल्दो छ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय शहरी समूहहरूको भित्र आर्थिक गतिविधिलाई प्रोत्साहन दिन सक्छ, जसले दैनिक यात्रा र लोजिस्टिक्स संचालन दुवैलाई फाइदा पुर्याउँछ।
तर पनि, प्रविधिको परिपक्वतामा सुधारको क्षमता अझै पनि छ। उड्डयन क्षेत्रबाट लिइएका प्रणोदन प्रणाली जस्ता मुख्य प्रविधिहरू अपेक्षाकृत राम्रोसँग नियन्त्रणमा छन् भने, दीर्घ दूरीका निर्वात पाइपलाइनहरूको संरचना बनाए राख्न र उपकरण खराब हुँदा सुरक्षाको ग्यारेन्टी दिन चुनौतीहरू अझै बनिरहेका छन्। अझ गम्भीर कुरा भने हाइपरलूपको लिथियम र दुर्लभ पृथ्वी तत्वहरू जस्ता कच्चा पदार्थहरूमा निर्भरता युरोपलाई आपूर्ति शृंखलामा संवेदनशील बनाउन सक्छ, जुन युरोपेली संघ (EU) ले विचार गर्न आवश्यक रणनीतिक जोखिम हो। भारी माल ढुवानी र परियोजना माल उद्योगहरू विशेष गरी युरोपेली लगिस्टिक्समा यसअर्को ठूलो क्रान्तिबाट बाहिरिने जोखिममा छन्।
हालको लागत सबैभन्दा महत्वपूर्ण बाधा बनीरहेको छ। हाइपरलुपको निर्माण लागत प्रति किलोमिटर €२०–३६ मिलियन रहेको अनुमान छ। युरोपको विस्तृत नेटवर्क निर्माण गर्न सयौं अरब युरोको लगानी आवश्यक हुनेछ। बेनेलक्स क्षेत्र, फ्रान्स र जर्मनी सहितका आठ देशमा केन्द्रित मध्यावधिक बेकबोन नेटवर्क—जसको लम्बाइ ६,२०७ किलोमिटर छ—ले पनि €२२७ अरबको लगानीको आवश्यकता पर्दछ। दीर्घकालमा संचालन लागत पारम्परिक रेलमार्गको तुलनामा कम हुने अपेक्षा छ (चुम्बकीय प्रतिक्षेप प्रविधिको कारण घर्षण र रखरखावको आवश्यकता कम हुने), र प्रति किलोमिटर भाडा अनुमान €०.२ आधारमा वार्षिक आय €६१ अरब पुग्न सक्छ, तर लगानीको फिर्ता अवधि लामो हुनुले नीति निर्माताहरू सावधान बनीरहेका छन्।
प्रविधिलाई अगाडि बढाउन, युरोपेली संघले विभिन्न कर्पोरेट प्रविधिक दृष्टिकोणहरूको अत्यधिक खण्डन हुनबाट जोगाउन “युरोपेली रेलवे जोइन्ट एण्टरप्राइज” र “हाइपर4रेल” जस्ता तन्त्रहरूको उपयोग गरेको छ। अध्ययनले जोखिम साझेदारी गर्न र निजी पूँजी आकर्षित गर्न सार्वजनिक-निजी साझेदारी (पीपीपी) अपनाउन सिफारिस गर्छ, जबकि नियामक ढाँचाहरूले “प्रयोगको लागि पर्याप्त लचिलो हुनुपर्छ तर मार्गदर्शन दिन पर्याप्त स्पष्ट पनि हुनुपर्छ,” भन्ने बारे जोड दिन्छ, जसले प्रविधिक पुनरावृत्तिको लागि ठाउँ दिन्छ।
समयसूचीको दृष्टिकोणबाट, युरोपेली संघका अपेक्षाहरू व्यावहारिक नै छन्: लामो समयसम्म ठूलो पैमानामा तिव्र गतिको विस्तार हुने सम्भावना कम छ, जहाँ प्रारम्भिक प्रदर्शन लाइनहरू 2035 देखि 2040 सम्मको बीचमा संचालनमा आउन सक्छन्। आशावादी अनुमान अनुसार, वास्तविक अन्तर्राष्ट्रिय हाइपरलूप नेटवर्क 2060 देखि 2090 सम्ममा मात्र आकार लिन सक्छ। त्यसभन्दा अगाडि, पोल्याण्डको नेभोमो द्वारा विकसित “म्याग्रेल” प्रविधि जस्ता संकर समाधानहरू संक्रमणका उपायको रूपमा काम गर्न सक्छन्—हाइपरलूप नवीनताका तत्वहरू विद्यमान रेल नेटवर्कमा एकीकृत गर्दै र चरणबद्ध ढंगले अत्यधिक उच्च गतिको यातायाततर्फ बढ्दै।
युरोपका लागि, हाइपरलूप केवल यातायातको क्रान्ति मात्र होइन, बरु “कार्बन-तटस्थ चलन” प्राप्त गर्न र क्षेत्रीय सहिष्णुता बलियो बनाउनका लागि रणनीतिक पहल पनि हो। यद्यपि अघि लामो बाटो छ, तर प्रदर्शन परीक्षणहरू अगाडि बढ्दै गएको र नीतिगत ढाँचा विकसित हुँदै गएको अवस्थामा, यो “निर्वात ट्यूबहरूमा गतिको दौड” धीरे-धीरे टाढाको दृष्टिकोणबाट वास्तविकतातर्फ सारिँदै छ।
